Mae'r set ddata hon i'w chael yn:

Gallu myfyrwyr addysg uwch o Gymru i siarad Cymraeg

Hidlwyr

Byddwch yn gallu newid y dewisiadau hidlo ar ôl i chi ddewis sut i weld y data.
Disgrifiad o’r data

Mae hyn yn nodi beth mae gwerth data yn ei gynrychioli

17 o 17 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Blwyddyn academaidd
8 o 8 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Darparwr
21 o 21 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Dull astudio
3 o 3 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Lefel astudio
7 o 7 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Marciwr newydd-ddyfodiad
2 o 2 wedi'u dewis
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad

Dewis sut i weld y data

Bydd gofyn i chi ddewis un newidyn ar gyfer colofnau'r tabl, ac un arall ar gyfer y rhesi
Bydd y data yn cael ei ddangos gyda cholofnau ar gyfer pob un o'r newidynnau yn y set ddata, gyda gwerth data ar gyfer pob cyfuniad o newidynnau

Disgwylir y diweddariad nesaf:Gorffennaf 2026

Diweddariadau

27ain Tachwedd 2025
Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.

Prif wybodaeth

Dynodiad
Ystadegau swyddogol
Darparwr data
Yr Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch
Ffynhonnell y data
Cofnod myfyrwyr

Trosolwg

Crynodeb o’r set ddata a newidynnau

Mae'r data'n bwrw golwg ar allu myfyrwyr o Gymru sy'n astudio mewn darparwyr uwch yng Nghymru i siarad Cymraeg. Mae'r data'n cynnwys nifer a chyfran y cofrestriadau gan fyfyrwyr ag amrywiaeth o alluoedd yn y Gymraeg.

Gellir dadansoddi'r data yn ôl:

  • Blwyddyn academaidd - 1 Awst i 31 Gorffennaf, e.e. 2023/24 yw 1 Awst 2023 i 31 Gorffennaf 2024.

  • Marciwr newydd-ddyfodiad - yr holl gofrestriadau neu'r rhai ym mlwyddyn gyntaf eu hastudiaethau.

  • Lefel astudio

  • Dull astudio - amser llawn neu ran-amser

  • Darparwr

Cyfrifo neu gasglu data

Mae'r Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch (HESA) yn casglu data gan ddarparwyr addysg uwch am fyfyrwyr sydd wedi'u cofrestru yn eu sefydliad. Ar gyfer darparwyr addysg uwch yng Nghymru, mae hyn yn cynnwys casglu data am allu'r myfyrwyr yn y Gymraeg.

Poblogaeth a gynhwysir

Y cofrestriadau a gynhwysir yw'r rhai ym mhoblogaeth gofrestru safonol HESA yn narparwyr AU Cymru (a'r myfyrwyr yr oedd eu cyfeiriad parhaol cyn cofrestru yng Nghymru). Gall myfyriwr fod â mwy nag un cofrestriad mewn blwyddyn academaidd, ac os felly yna cyfrifir pob cofrestriad ar wahân.

I gael ei gynnwys ym mhoblogaeth safonol HESA, mae angen i gofrestriad fod yn weithredol mewn astudiaeth o leiaf bythefnos ar ôl dyddiad cychwyn eu hymgysylltiad neu'r un dyddiad mewn blynyddoedd dilynol. Nid yw myfyrwyr sy'n ysgrifennu eu hymchwil (ac sydd heb unrhyw astudiaeth weithredol) ar ôl y dyddiad blynyddol hwn yn cael eu cynnwys yn y boblogaeth, nac ychwaith fyfyrwyr y disgwylir iddynt astudio am bythefnos neu lai ac nad ydynt yn cwblhau eu hastudiaethau nac yn ennill cymhwyster. Nid yw myfyrwyr segur, myfyrwyr ymweliadol sy'n dod i mewn na myfyrwyr cyfnewid o dramor na myfyrwyr sy'n astudio am eu holl raglen astudio y tu allan i'r DU yn cael eu cynnwys ychwaith.

Mae'r holl fodiwlau sydd â pheth gweithgarwch yn y flwyddyn academaidd berthnasol yn cael eu cynnwys.

Welsh speaking ability A student's Welsh language ability is self-reported.

Up to 2021/22, the categories that could be used were: fluent Welsh speaker, non-fluent Welsh speaker and not a Welsh speaker. There is also an unknown category for where this information is refused or could not be collected.

From 2022/23, additional categories replaced the non-fluent Welsh speaker category. These were 'can speak a fair amount', 'can only speak a little' or 'can just say a few words' and have been grouped to create a non-fluent category. Therefore students are counted in both the non-fluent and more detailed categories when these are provided.

Ansawdd ystadegol

Codau Mae gwerthoedd data â chod [t] naill ai’n gyfansymiau neu’n is-gyfansymiau. Mae gwerthoedd data â chod [c] wedi cael eu celu gan mai canrannau ydynt a gyfrifwyd lle mae’r enwadur yn llai na 22.5.

Gallu i siarad Cymraeg

Fe wnaeth newid o ran sut y casglwyd gallu yn y Gymraeg yn 2022/23 arwain at rai problemau gydag ansawdd data.

Un broblem yw y gall y newid effeithio ar gysondeb y modd y cofnodwyd y data. Er enghraifft, cyn 2022/23 gall myfyriwr a oedd ym medru ychydig o Gymraeg fod wedi teimlo nad oedd ei allu’n ddigon da i fod yn siaradwr Cymraeg nad yw’n rhugl, ond o 2022/23 ymlaen gall y categori Siaradwr Cymraeg: yn gallu dweud ychydig o eiriau fod yn fwy priodol. Nid yw hyn i’w weld fel pe bai wedi cael effaith sylweddol ond mae’n rhywbeth a fydd yn cael ei fonitro yn y blynyddoedd sydd i ddod.

Roedd rhai problemau darparwr-benodol hefyd:

Bu gan y Brifysgol Agored gyfran uwch o fyfyrwyr â gallu anhysbys yn y Gymraeg ers 2022/23, heb wahaniaethu rhwng y rhai â gallu anhysbys a’r rhai sydd ddim yn siaradwyr Cymraeg fel oedd yn wir yn 2021/22 ac yn gynharach.

Cafodd Prifysgol De Cymru broblemau wrth roi’r strwythur data newydd ar waith, a arweiniodd at y problemau canlynol:

  • Yn 2022/23, cafodd nifer uwch na’r disgwyl o fyfyrwyr eu dychwelyd fel siaradwyr nad oeddent yn rhugl, neu siaradwyr Cymraeg â hyfedredd anhysbys. Nid yw hyn i’w weld fel pe bai’n adlewyrchu realiti gan bod y niferoedd wedi gostwng i lefelau mwy arferol yn 2023/24.
  • Yn 2023/24, fe gynyddodd nifer y myfyrwyr â gallu anhysbys i siarad Cymraeg oherwydd problemau gyda meddalwedd.

Mae’r problemau ansawdd hyn gan ddarparwyr hefyd yn effeithio ar ffigyrau ar draws y sector, gan arwain at lefelau uwch o siaradwyr â gallu anhysbys yn y ddwy flynedd, a nifer uwch na’r arfer o fyfyrwyr nad ydynt yn rhugl yn 2022/23.

Talgrynnu wedi'i wneud

Mae niferoedd y cofrestriadau wedi cael eu talgrynnu i’r 5 agosaf.

Mae canrannau wedi cael eu cyfrifo gan ddefnyddio ffigyrau heb eu talgrynnu ac wedi cael eu talgrynnu i’r 1% agosaf. Os yw’r enwadur ar gyfer canran yn llai na 22.5 yna mae’r ganran wedi cael eu chelu.

Adroddiadau cysylltiedig

Cyhoeddwyd gan

Sefydliad
Medr
E-bost cysylltu
YstadegauAU@medr.cymru