Nifer y bobl sydd newydd gael eu hardystio â nam difrifol ar eu golwg ac amhariad ar eu golwg, yn ôl achos a bwrdd iechyd

Crynodeb o newidynnau a gwerthoedd a ddewiswyd

Newidyn	Gwelededd	Gwerthoedd a ddewiswyd	Gweithred
Disgrifiad o’r data	Wedi'i ddangos yn y tabl	Pob un o'r 2 gwerth	Newid gwerthoedd
Achos yr ardystio	Wedi'i ddangos yn y tabl	Pob un o'r 3 gwerth	Newid gwerthoedd
Blwyddyn	Wedi'i ddangos yn y tabl	Pob un o'r 13 gwerth	Newid gwerthoedd
Ardal	Wedi'i ddangos yn y tabl	Pob un o'r 10 gwerth	Newid gwerthoedd

Tabl

Defnyddir Llawfer safonol yn y tabl hwn: [c] = gwybodaeth gyfrinachol, [t] = cyfanswm.

Gwerthoedd data	Disgrifiad o’r data	Achos yr ardystio	Blwyddyn	Ardal
734 [t]	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Cymru
232	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr
43	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Addysgu Powys
73	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
133	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg
68	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf
117	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan
60	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2012-13	Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro
692 [t]	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Cymru
179	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr
35	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Addysgu Powys
54	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
143	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg
69	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf
133	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan
69	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2013-14	Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro
697 [t]	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Cymru
149	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr
35	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Addysgu Powys
94	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
137	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg
68	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf
131	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan
74	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2014-15	Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro
759 [t]	Nifer	Dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran	2015-16	Cymru

Yn dangos 1 i 25 o 624 rhes

Page 1 of 25

Metadata

Ni chaiff y metadata ar gyfer y set ddata hon ei gynnwys pan fyddwch yn lawrlwytho'r data. Gallwch lawrlwytho hwn ar wahân. Mae hyn yn cynnwys yr holl wybodaeth o dab 'Am y set ddata hon'.

Disgwylir y diweddariad nesaf:Medi 2026

Diweddariadau

• 30ain Medi 2025: Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.

Prif wybodaeth

• Dynodiad: Ystadegau swyddogol
• Darparwr data 1: Partneriaeth Cydwasanaethau GIG Cymru
• Ffynhonnell y data 1: Ffurflen Tystysgrif Nam ar y Golwg
• Darparwr data 2: Ysbyty Llygaid Moorfields
• Ffynhonnell y data 2: Dim ffynhonnell benodol gan ddarparwr y data
• Cyfnod amser dan sylw: Ebrill 2012 i Mawrth 2025

Trosolwg

• Crynodeb o’r set ddata a newidynnau:

  Mae'r set ddata hon yn dangos nifer a chanran y bobl sydd newydd eu hardystio fel rhai ag amhariad difrifol ar y golwg neu amhariad ar y golwg gyda thystysgrif amhariad ar y golwg (CVI), ac mae'n canolbwyntio ar dri phrif achos amhariad ar y golwg: dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran, glawcoma a chlefyd diabetig y llygaid.

  Mae Gwasanaethau Offthalmig Cyffredinol Cymru (WGOS) 3 yn galluogi cleifion, a fyddai'n elwa ar gymhorthion optegol ac anoptegol, yn ogystal â chymorth a chyngor adsefydlu cyfannol (gan gynnwys cofrestru amhariad ar eu golwg), i gael mynediad at wasanaeth golwg gwan yn eu man preswylio neu'n agos ato. Mae WGOS 3 hefyd yn cynnwys Tystysgrif Amhariad ar y Golwg (CVI).

  Mae'r data yn cael eu dadansoddi yn ôl yr achos a ddewiswyd dros yr amhariad ar y golwg, bwrdd iechyd, a blwyddyn ariannol. Mae ardystio yn broses ffurfiol sy'n nodi unigolion â cholled golwg sylweddol a allai fod yn gymwys i gael cymorth ychwanegol. Mae'r set ddata yn rhoi mewnwelediad i brif achosion ardystiadau newydd ar draws gwahanol fyrddau iechyd a thros amser.

• Cyfrifo neu gasglu data:

  Ar gyfer 2023-24 ymlaen, caiff data eu hechdynnu o'r system golwg gwan a gynhelir gan Bartneriaeth Cydwasanaethau GIG Cymru ac sy'n seiliedig ar ddata a gesglir o ffurflen Tystysgrif Amhariad ar y Golwg gan y Bartneriaeth. Darparwyd y data sy'n cwmpasu cyfnodau hyd at 2022-23 gan Ysbyty Llygaid Moorfields ac fe'u hechdynnwyd o'r Gronfa Ddata ar gyfer Data Epidemiolegol ar Dystysgrifau Amhariad ar y Golwg (DEVICE). Mae'r niferoedd yn seiliedig ar breswylwyr Cymru sydd newydd eu hardystio ar ffurflenni Cymraeg a Saesneg. Ar ôl i Bartneriaeth Cydwasanaethau GIG Cymru gymryd drosodd yr ymarfer casglu data o 2023-24 ymlaen, mae data ar gyfer preswylwyr Cymru sydd wedi'u hardystio yn Lloegr yn cael eu darparu ar wahân gan Ysbyty Llygaid Moorfields. Dim ond unigolion uwchlaw trothwyon oedran ar gyfer cyflyrau penodol sy'n cael eu cynnwys yn y niferoedd: y rhai 12 oed a hŷn ar gyfer clefyd diabetig y llygaid, y rhai 40 oed a hŷn ar gyfer glawcoma, a'r rhai 65 oed a hŷn ar gyfer dirywiad macwlaidd sy'n gysylltiedig ag oedran. Ar gyfer pob bwrdd iechyd a Chymru yn gyffredinol, cyfrifir niferoedd yr ardystiadau ar gyfer pob achos ochr yn ochr â chanrannau sy'n cynrychioli cyfran yr holl ardystiadau yn yr ardal gyfatebol.

• Ansawdd ystadegol:

  Ar gyfer pob achos, mae'r niferoedd yn cynnwys colli golwg oherwydd pob achos fel y prif achos, neu os nad oes prif achos yna fel achos cyfrannol, a allai arwain at unigolion yn cael eu cyfrif eto o dan gyflyrau eraill os oes mwy nag un achos cyfrannol. Er mwyn diogelu cyfrinachedd, mae niferoedd llai na phump wedi'u hatal, ac mae ataliad eilaidd wedi'i gymhwyso lle bo angen i atal datgeliad drwy dynnu. Mae'r data ar gyfer y flwyddyn ddiweddaraf yn eithrio preswylwyr Cymru sydd wedi'u hardystio yn Lloegr. Mae hyn oherwydd bod y data hyn yn cael eu darparu gan Ysbyty Llygaid Moorfields yn ddiweddarach yn y flwyddyn ac felly, bydd y data ar gyfer y flwyddyn ddiweddaraf yn cael eu diweddaru i gynnwys preswylwyr Cymru sydd wedi'u hardystio yn Lloegr yn y cyhoeddiad nesaf. Ar 1 Ebrill 2019, symudodd y cyfrifoldeb am wasanaeth iechyd preswylwyr Pen-y-bont ar Ogwr o Abertawe Bro Morgannwg i Gwm Taf. Newidiodd enwau'r byrddau iechyd hefyd: Daeth Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf yn Fwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg, a daeth Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg yn Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe. Gweler yr adran dolenni gwe am ddatganiadau swyddogol.

• Adroddiadau cysylltiedig:
  • Ystadegau Gofal Llygaid
  • Adroddiad ansawdd

Cyhoeddwyd gan

• Sefydliad: Llywodraeth Cymru
• E-bost cysylltu: ystadegau.iechyd@llyw.cymru