Cofrestriadau addysg uwch ag o leiaf 1 credyd wedi'i astudio yn y Gymraeg yn ôl pwnc
Disgwylir y diweddariad nesaf:Gorffennaf 2026
Diweddariadau
- 27ain Tachwedd 2025
- Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.
Prif wybodaeth
- Dynodiad
- Ystadegau swyddogol
- Darparwr data
- Yr Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch
- Ffynhonnell y data
- Cofnod myfyrwyr
Trosolwg
- Crynodeb o’r set ddata a newidynnau
Mae'r data'n dangos nifer a chanran y cofrestriadau lle mae o leiaf 1 credyd yn cael ei astudio yn Gymraeg yn ôl pwnc y modiwl.
Gellir dadansoddi'r data yn ôl:
Blwyddyn academaidd - 1 Awst i 31 Gorffennaf, e.e. 2023/24 yw 1 Awst 2023 i 31 Gorffennaf 2024.
Marciwr newydd-ddyfodiad - yr holl gofrestriadau neu'r rhai ym mlwyddyn gyntaf eu hastudiaethau.
Lefel astudio
Dull astudio - amser llawn neu ran-amser
Pwnc y modiwl - pynciau'r modiwlau a astudiwyd, gan ddefnyddio Hierarchaeth Cydgasglu Cyffredin HESA.
Darparwr
Gallu i siarad Cymraeg - gallu a nodwyd gan y myfyriwr ei hun.
- Cyfrifo neu gasglu data
Mae'r Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch (HESA) yn casglu data gan ddarparwyr addysg uwch am fyfyrwyr sydd wedi'u cofrestru yn eu sefydliad. Ar gyfer darparwyr addysg uwch yng Nghymru, mae hyn yn cynnwys casglu data am y ganran o bob modiwl a ddarperir trwy gyfrwng y Gymraeg ar gyfer pob cofrestriad. Mae'r data hefyd yn cynnwys pwnc/pynciau pob modiwl, os yw modiwl yn cynnwys mwy nag un pwnc yna darperir y ganran o'r modiwl ym mhob pwnc hefyd.
Poblogaeth a gynhwysir
Y cofrestriadau a gynhwysir yw'r rhai ym mhoblogaeth gofrestru safonol HESA yn narparwyr AU Cymru (a'r myfyrwyr yr oedd eu cyfeiriad parhaol cyn cofrestru yng Nghymru). Gall myfyriwr fod â mwy nag un cofrestriad mewn blwyddyn academaidd, ac os felly yna cyfrifir pob cofrestriad ar wahân.
I gael ei gynnwys ym mhoblogaeth safonol HESA, mae angen i gofrestriad fod yn weithredol mewn astudiaeth o leiaf bythefnos ar ôl dyddiad cychwyn eu hymgysylltiad neu'r un dyddiad mewn blynyddoedd dilynol. Nid yw myfyrwyr sy'n ysgrifennu eu hymchwil (ac sydd heb unrhyw astudiaeth weithredol) ar ôl y dyddiad blynyddol hwn yn cael eu cynnwys yn y boblogaeth, nac ychwaith fyfyrwyr y disgwylir iddynt astudio am bythefnos neu lai ac nad ydynt yn cwblhau eu hastudiaethau nac yn ennill cymhwyster. Nid yw myfyrwyr segur, myfyrwyr ymweliadol sy'n dod i mewn na myfyrwyr cyfnewid o dramor na myfyrwyr sy'n astudio am eu holl raglen astudio y tu allan i'r DU yn cael eu cynnwys ychwaith.
Mae'r holl fodiwlau sydd â pheth gweithgarwch yn y flwyddyn academaidd berthnasol yn cael eu cynnwys.
Cyfrifo nifer y credydau a astudir yn Gymraeg yn ôl pwnc
Cyfrifir nifer y credydau a addysgir yn Gymraeg trwy luosi cyfanswm nifer y credydau yn y modiwl â’r ganran a ddarperir yn Gymraeg. Lluosir hwn wedyn â chanrannau’r pynciau i gael nifer y credydau yn Gymraeg ar gyfer pob pwnc modiwl. Ar gyfer pob cofrestriad, cyfanswm nifer y credydau Cymraeg ym mhob pwnc wedyn yw swm y credydau ar gyfer pob modiwl yn y cofrestriad.
Gan bod pob cofrestriad yn cael ei rannu’n bynciau, mae nifer y cofrestriadau’n ffigwr cyfwerth â pherson llawn. Er enghraifft, bydd cofrestriad sydd â 50% o’r modiwlau mewn seicoleg a 50% yn y gwyddorau cymdeithasol yn cael ei gyfrif fel 0.5 yn y naill bwnc a’r llall.
Mae gwybodaeth am fodiwlau ar gyfer cofrestriadau ymchwil ôl-radd yn ddewisol. Ar gyfer cofrestriadau lle nad yw gwybodaeth am fodiwlau’n cael ei dychwelyd yna defnyddir yr wybodaeth gyfatebol ar lefel y cofrestriad yn lle hynny.
- Ansawdd ystadegol
Codes Data values with a [t] code are either totals or sub-totals. Data values with a [c] code have been suppressed as they are percentages calculated where the denominator is less than 22.5.
Effaith rhannu cofrestriadau yn ôl pwnc ar y cyfanswm o’i gymharu â dadansoddi mewn ffordd arall
Gan bod nifer y cofrestriadau yn y data yma’n ffigwr cyfwerth â pherson llawn wedi’i rannu ar draws pynciau, mae’n arwain at gyfanswm anghyson o ran nifer y cofrestriadau ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg wrth gymharu â data nad yw’n rhannu’r data’n bynciau.
Y rheswm dros hyn yw y gall cofrestriad ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg ar y cyfan fod â chredydau Cymraeg mewn un pwnc yn unig. Er enghraifft, gallai cofrestriad fod yn 50% seicoleg a 50% gwyddorau cymdeithasol a bod wedi cynnwys 5 credyd yn Gymraeg sydd i gyd mewn seicoleg. Gan anwybyddu’r pynciau byddai hyn yn cyfrif fel 1 cofrestriad ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg. Fodd bynnag yn y data hwn, byddai’r cofrestriad yn cael ei gyfrif fel 0.5 cofrestriad mewn seicoleg ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg, a 0 cofrestriad yn y gwyddorau cymdeithasol ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg.
Effaith rhannu cofrestriadau yn ôl pwnc ar y cyfanswm o’i gymharu â dadansoddi mewn ffordd arall
Gan bod nifer y cofrestriadau yn y data yma’n ffigwr cyfwerth â pherson llawn wedi’i rannu ar draws pynciau, mae’n arwain at gyfanswm anghyson o ran nifer y cofrestriadau ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg wrth gymharu â data nad yw’n rhannu’r data’n bynciau.
Y rheswm dros hyn yw y gall cofrestriad ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg ar y cyfan fod â chredydau Cymraeg mewn un pwnc yn unig. Er enghraifft, gallai cofrestriad fod yn 50% seicoleg a 50% gwyddorau cymdeithasol a bod wedi cynnwys 5 credyd yn Gymraeg sydd i gyd mewn seicoleg. Gan anwybyddu’r pynciau byddai hyn yn cyfrif fel 1 cofrestriad ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg. Fodd bynnag yn y data hwn, byddai’r cofrestriad yn cael ei gyfrif fel 0.5 cofrestriad mewn seicoleg ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg, a 0 cofrestriad yn y gwyddorau cymdeithasol ag o leiaf 1 credyd yn Gymraeg.
Gallu i siarad Cymraeg
Fe wnaeth newid o ran sut y casglwyd gallu yn y Gymraeg yn 2022/23 arwain at rai problemau gydag ansawdd data.
Un broblem yw y gall y newid effeithio ar gysondeb y modd y cofnodwyd y data. Er enghraifft, cyn 2022/23 gall myfyriwr a oedd ym medru ychydig o Gymraeg fod wedi teimlo nad oedd ei allu’n ddigon da i fod yn siaradwr Cymraeg nad yw’n rhugl, ond o 2022/23 ymlaen gall y categori Siaradwr Cymraeg: yn gallu dweud ychydig o eiriau fod yn fwy priodol. Nid yw hyn i’w weld fel pe bai wedi cael effaith sylweddol ond mae’n rhywbeth a fydd yn cael ei fonitro yn y blynyddoedd sydd i ddod.
Roedd rhai problemau darparwr-benodol hefyd:
Bu gan y Brifysgol Agored gyfran uwch o fyfyrwyr â gallu anhysbys yn y Gymraeg ers 2022/23, heb wahaniaethu rhwng y rhai â gallu anhysbys a’r rhai sydd ddim yn siaradwyr Cymraeg fel oedd yn wir yn 2021/22 ac yn gynharach.
Cafodd Prifysgol De Cymru broblemau wrth roi’r strwythur data newydd ar waith, a arweiniodd at y problemau canlynol:
- Yn 2022/23, cafodd nifer uwch na’r disgwyl o fyfyrwyr eu dychwelyd fel siaradwyr nad oeddent yn rhugl, neu siaradwyr Cymraeg â hyfedredd anhysbys. Nid yw hyn i’w weld fel pe bai’n adlewyrchu realiti gan bod y niferoedd wedi gostwng i lefelau mwy arferol yn 2023/24.
- Yn 2023/24, fe gynyddodd nifer y myfyrwyr â gallu anhysbys i siarad Cymraeg oherwydd problemau gyda meddalwedd.
Mae’r problemau ansawdd hyn gan ddarparwyr hefyd yn effeithio ar ffigyrau ar draws y sector, gan arwain at lefelau uwch o siaradwyr â gallu anhysbys yn y ddwy flynedd, a nifer uwch na’r arfer o fyfyrwyr nad ydynt yn rhugl yn 2022/23.
- Talgrynnu wedi'i wneud
Mae niferoedd y cofrestriadau wedi cael eu talgrynnu i’r 5 agosaf.
Mae canrannau wedi cael eu cyfrifo gan ddefnyddio ffigyrau heb eu talgrynnu ac wedi cael eu talgrynnu i’r 1% agosaf. Os yw’r enwadur ar gyfer canran yn llai na 22.5 yna mae’r ganran wedi cael eu chelu.
Cyhoeddwyd gan
- Sefydliad
- Medr
- E-bost cysylltu
- YstadegauAU@medr.cymru