Arolwg o'r Llafurlu: dangosyddion y farchnad lafur yn ôl oedran, gwlad y DU a rhanbarth Lloegr

Disgwylir y diweddariad nesaf:21 Mai 2026

Diweddariadau

• 23ain Ebrill 2026:

  Diweddariad misol

• 24ain Mawrth 2026:

  Diweddariad misol

• 19eg Chwefror 2026:

  Diweddariad misol

• 22ain Ionawr 2026:

  Diweddariad misol

• 18fed Rhagfyr 2025:

  Diweddariad misol

• 14eg Hydref 2025: Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.

Prif wybodaeth

• Dynodiad: Ystadegau swyddogol yn cael eu datblygu
• Darparwr data: Y Swyddfa Ystadegau Gwladol (y SYG)
• Ffynhonnell y data: Arolwg o'r Llafurlu (LFS)
• Cyfnod amser dan sylw: Mawrth 1992 i Chwefror 2026

Trosolwg

• Crynodeb o’r set ddata a newidynnau:

  Cymerir y data hyn o'r Arolwg o'r Llafurlu a gynhelir gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Mae'r data wedi'u haddasu'n dymhorol ac yn cael eu diweddaru bob mis er mwyn rhoi cyfres amser o gyfartaleddau tri mis hyd at a chan gynnwys y cyfnod tri mis diweddaraf ar gyfer y DU a phob gwlad yn y DU a rhanbarth yn Lloegr.

• Cyfrifo neu gasglu data:

  Mae data allweddol ar y farchnad lafur yn cael eu diweddaru bob mis gan ddangos y sefyllfa ar gyfer y tri mis diweddaraf, ar gyfer y DU a phob un o’r gwledydd yn y DU a phob rhanbarth yn Lloegr. Nodwch fod y data hyn wedi’u haddasu’n dymhorol a hefyd nad yw’r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn cyhoeddi unrhyw ddata is-ranbarthol (h.y. awdurdod lleol) yn ôl amserlen fisol.

  Gellir rhannu'r boblogaeth i boblogaethau economaidd weithgar ac economaidd anweithgar. Mae'r boblogaeth economaidd weithgar yn cynnwys personau sydd mewn cyflogaeth a phersonau sy'n ddi-waith yn ôl diffiniad y Sefydliad Llafur Rhyngwladol (ILO).

  Er bod pob mesur ar gael ar gyfer gwahanol seiliau poblogaeth, defnyddir sail poblogaeth safonol swyddogol ar gyfer pob un o'r mesurau, fel a ganlyn.

  Poblogaeth 16 oed a throsodd: Lefel gweithgarwch economaidd, Lefel cyflogaeth, Lefel diweithdra'r ILO

  Poblogaeth 16-64 oed: Lefel anweithgarwch economaidd

  Defnyddir y boblogaeth 16-64 fel y sail ar gyfer anweithgarwch economaidd. Trwy eithrio personau o oedran pensiwn sydd fel arfer wedi ymddeol ac felly'n economaidd anweithgar, mae hyn yn rhoi mesur mwy priodol o anweithgarwch yn y gweithlu.

  Mae'r cyfraddau ar gyfer pob un o'r mesurau uchod hefyd yn cael eu cyfrifo mewn modd safonol ac maent ar gael yn y set ddata. Ac eithrio cyfradd diweithdra'r ILO, mae pob cyfradd yn cael ei diffinio yn nhermau'r gyfran o'r boblogaeth sydd ym mhob categori. Diffinnir cyfradd diweithdra'r ILO fel personau di-waith yr ILO fel canran o'r boblogaeth economaidd weithgar.

  Er bod pob cyfradd ar gael ar gyfer y gwahanol seiliau poblogaeth, defnyddir sail poblogaeth safonol swyddogol ar gyfer pob un o'r cyfraddau, fel a ganlyn:

  Canran y boblogaeth 16-64 oed: Gweithgarwch economaidd, Cyflogaeth, Anweithgarwch economaidd

  Canran y boblogaeth economaidd weithgar 16 oed a throsodd: diweithdra'r ILO

• Ansawdd ystadegol:

  Mae’r holl wybodaeth hon yn dod o’r Arolwg o’r Llafurlu, a gynhelir gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Gan fod y data'n dod o arolwg, mae'r canlyniadau'n amcangyfrifon wedi'u seilio ar samplau ac felly'n destun graddau gwahanol o amrywioldeb samplu, h.y. mae'r gwir werth ar gyfer unrhyw fesur mewn ystod wahanol o amgylch y gwerth amcangyfrifedig. Mae'r ystod neu amrywioldeb samplu hwn yn cynyddu wrth i'r manylder yn y data gynyddu, er enghraifft mae data rhanbarthol yn fwy amrywiol na data’r DU.

  Nodwch fod mesur diweithdra’r Sefydliad Llafur Rhyngwladol (ILO) yn wahanol i fesur diweithdra arall a ddefnyddir yn aml, sef nifer y bobl sy’n hawlio budd-daliadau diweithdra. Mae'r ail yn gyfrifiad o'r holl bobl sy'n hawlio budd-daliadau cysylltiedig â diweithdra, a chan hynny, nid yw'n destun amrywioldeb samplu. Fodd bynnag, mae'n eithrio'r rheiny sy’n ddi-waith nad ydynt yn gymwys i hawlio (er enghraifft y rheiny sydd allan o waith ond sydd â phartner sy'n gweithio), a'r rheiny nad ydynt eisiau hawlio.

  Mae mesur yr ILO, sy'n gyfrifiad o'r rheiny sydd allan o waith ac sydd eisiau swydd, sydd wedi mynd ati i chwilio am waith yn y 4 wythnos diwethaf ac sydd ar gael i ddechrau gweithio yn y pythefnos nesaf; a hefyd y rheiny sydd allan o waith, sydd wedi dod o hyd i swydd ac sy'n aros i ddechrau yn y pythefnos nesaf, yn fesur mwy cynhwysol o ddiweithdra, a ddefnyddir ledled y byd.

  Oherwydd y pryderon presennol am ansawdd data gyda’r LFS, dylid ystyried amcangyfrifon y farchnad lafur ar gyfer Cymru ochr yn ochr ag amcangyfrifon a thueddiadau o ffynonellau data eraill. Mae dadansoddiadau yn ôl rhyw wedi cael eu tynnu dros dro o’r bwletin Trosolwg o’r Farchnad Lafur oherwydd y pryderon hyn o ran ansawdd data.

  Rydym yn parhau i fonitro perfformiad a dibynadwyedd yr LFS, ac yn bwriadu ailgyflwyno’r amcangyfrifon hyn i’r bwletin pan fyddant yn rhoi darlun mwy clir o’r farchnad lafur yng Nghymru.

• Talgrynnu wedi'i wneud:

  Mae'r ffigurau wedi'u talgrynnu i'r fil agosaf ac felly mae'n bosibl y bydd rhai mân anghysondebau ymddangosiadol rhwng swm yr eitemau sy'n rhan ohonynt a'r cyfansymiau fel y'u dangosir.

• Adroddiadau cysylltiedig:
  • Trosolwg o'r farchnad lafur

Cyhoeddwyd gan

• Sefydliad: Llywodraeth Cymru
• E-bost cysylltu: ystadegau.marchnadlafur@llyw.cymru