Cleifion mewn ysbytai ac unedau iechyd meddwl yng Nghymru gyda salwch meddwl
Disgwylir y diweddariad nesaf:Hydref 2026
Diweddariadau
- 18fed Rhagfyr 2025
Mae’r set ddata hon wedi’i diweddaru i gynnwys data o’r cyfrifiad a gymerwyd ar 31 Mawrth 2025.
- 25ain Tachwedd 2025
- Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.
Prif wybodaeth
- Dynodiad
- Ystadegau swyddogol
- Darparwr data
- Iechyd a Gofal Digidol Cymru (DHCW)
- Ffynhonnell y data
- Cyfrifiad Seiciatrig
- Cyfnod amser dan sylw
- Mawrth 2009 i Mawrth 2025
Trosolwg
- Crynodeb o’r set ddata a newidynnau
Cleifion mewn ysbytai iechyd meddwl ac unedau iechyd meddwl mewn ysbytai gyda salwch meddwl, yn ôl grŵp oedran, rhyw a bwrdd iechyd lleol.
Mae cyfrifiad yn cael ei gymryd am hanner nos ar 31 Mawrth bob blwyddyn ac yn ymdrin â chleifion yn ysbytai iechyd meddwl y GIG ac unedau iechyd meddwl yn ysbytai’r GIG yng Nghymru a all fod ag arbenigeddau eraill. Nid yw’n cynnwys trigolion Cymru sy’n gleifion mewn ysbytai yn Lloegr, ond gall gynnwys cleifion sy’n byw yn Lloegr.
Mae Deddf Iechyd Meddwl 1983 (deddfwriaeth y DU), a ddiwygiwyd yn 2007, yn caniatáu i bobl ag anhwylder meddwl gael eu derbyn i’r ysbyty, eu cadw a’u trin heb eu cydsyniad - boed hynny er lles eu hiechyd, eu diogelwch eu hunain, neu er mwyn amddiffyn pobl eraill.
Gall pobl gael eu derbyn, eu cadw a’u trin o dan adrannau gwahanol o’r Ddeddf Iechyd Meddwl. Cyfeirir at bobl sy’n cael eu derbyn yn ffurfiol i’r ysbyty fel cleifion ‘ffurfiol’ a chyfeirir at bobl sy’n cael eu derbyn i’r ysbyty pan fyddant yn sâl heb ddefnyddio pwerau gorfodol fel cleifion ‘anffurfiol’.
- Cyfrifo neu gasglu data
Bob blwyddyn (am hanner nos ar 31 Mawrth) mae cyfrifiad yn cael ei gymryd o’r bobl yn ysbytai’r GIG ac unedau i bobl â salwch meddwl neu anabledd dysgu. Mae’r Byrddau Iechyd Lleol yn rhoi’r data i Iechyd a Gofal Digidol Cymru (DHCW).
Mae’r data’n ymwneud â cleifion mewn ysbytai iechyd meddwl ac unedau iechyd meddwl mewn ysbytai a all fod ag arbenigeddau eraill.
Nid yw’r cyfrifiad yn cynnwys preswylwyr o Gymru sy’n gleifion mewn ysbytai yn Lloegr.
- Ansawdd ystadegol
O 1 Ebrill 2019 ymlaen, symudodd darpariaeth y gwasanaeth iechyd ar gyfer preswylwyr awdurdod lleol Pen-y-bont ar Ogwr o Abertawe Bro Morgannwg i Gwm Taf. Mae enwau’r byrddau iechyd wedi newid; gelwir Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf bellach yn Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg a gelwir Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg bellach yn Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe.
Ni chasglwyd unrhyw ddata yn 2020 oherwydd yr ymateb i bandemig COVID-19 ac effeithiwyd hefyd yn gryf ar ddata 2021 a 2022 yn sgil y pandemig. O ganlyniad, dylid osgoi cymharu’n fanwl y data ar gyfer y blynyddoedd hyn â’r amserlen ehangach. Adroddodd rhai ysbytai am newid mewn ymarfer i leihau nifer y cleifion preswyl mewn cyfleusterau iechyd meddwl ar hyn o bryd, gyda mwy o wasanaethau a ddarperir yn y gymuned.
Mae’r ystadegau sy’n cael eu cyhoeddi gan Lywodraeth Cymru yn cadw at y Strategaeth Rheoli Ansawdd Ystadegol sy’n ategu piler Ansawdd y Cod Ymarfer Ystadegau ac egwyddorion ansawdd y System Ystadegau Ewropeaidd ar gyfer allbwn ystadegol.
Mae data’n cael eu casglu yn ôl blwyddyn ariannol ac yn destun gwiriadau dilysu gan ystadegwyr Llywodraeth Cymru a bydd ymholiadau’n cael eu cyfeirio at y byrddau iechyd lleol os oes angen cyn cyhoeddi. Fodd bynnag, cyfrifoldeb y sefydliadau hyn yw sicrhau bod y ffigurau wedi’u casglu’n gywir yn unol â’r diffiniadau a chanllawiau canolog.
Mae’r safonau a’r diffiniadau y cytunwyd arnynt yng Nghymru yn rhoi sicrwydd bod y data yn gyson ar draws byrddau iechyd lleol. Bob blwyddyn mae’r data’n cael eu casglu or un ffynonellau ac yn cadw at y safon cenedlaethol, sy’n golygu y dylent fod yn ystyrlon o fewn ac ar draws y sefydliad.
Yna caiff y datganiad ystadegol ei ddrafftio a ceir sicrwydd ansawdd gan uwch ystadegwyr a’i gyhoeddi yn unol â’r Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau (Awdurdod Ystadegau’r DU).
Ein nod yw defnyddio Plain English ym mhob un o’n hallbynnau a bod pob allbwn yn cyd-fynd â pholisi hygyrchedd Llywodraeth Cymru. Yn ogystal, caiff ein holl benawdau eu cyhoeddi yn Gymraeg a Saesneg.
Ceir diffiniadau o’r termau a ddefnyddir yng Ngeiriadur Data GIG Cymru.
- Adroddiadau cysylltiedig
Cyhoeddwyd gan
- Sefydliad
- Llywodraeth Cymru
- E-bost cysylltu
- ystadegau.iechyd@llyw.cymru