Bwydo ar y fron yn ôl oedran y babi, y math o fwydo ar y fron a’r bwrdd iechyd lleol

Disgwylir y diweddariad nesaf:Gorffennaf 2026

Diweddariadau

• 19eg Rhagfyr 2025: Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.

Prif wybodaeth

• Dynodiad: Ystadegau swyddogol achrededig
• Darparwr data: Iechyd a Gofal Digidol Cymru (DHCW)
• Ffynhonnell y data: Cronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol (NCCHD)
• Cyfnod amser dan sylw: Ionawr 2014 i Rhagfyr 2024

Trosolwg

• Crynodeb o’r set ddata a newidynnau:

  Nifer a chanran y babanod sy’n cael eu bwydo ar y fron yn ôl oedran y babi, y math o fwydo ar y fron a’r bwrdd iechyd lleol.

  Mae'r ystadegau hyn yn deillio o'r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol lle cymerir y data o ran bwydo ar y fron adeg genedigaeth ac ar gyfer babanod sy’n 10 diwrnod, yn 6 wythnos ac yn 6 mis oed ac maent yn cyfeirio at gofnodion lle cofnodwyd unrhyw fwydo ar y fron. Darperir y data hyn i Lywodraeth Cymru gan Iechyd a Gofal Digidol Cymru.

  Sefydlwyd NCCHD yn 2004 ac mae’n cynnwys cofnodion dienw ar gyfer pob plentyn a gafodd ei eni, a fu’n preswylio neu a gafodd driniaeth yng Nghymru ac a gafodd ei eni ar ôl 1987. Mae’r gronfa ddata yn dwyn ynghyd ddata o gronfeydd data lleol y System Iechyd Plant Cymunedol sy’n cael eu cadw gan fyrddau iechyd lleol. Prif swyddogaeth y gronfa ddata yw darparu cofnod ar-lein o iechyd a gofal plentyn o adeg ei eni nes bydd yn cyrraedd oed gadael ysgol. Mae’r ystadegau yn y datganiad hwn yn seiliedig ar y data a gofnodwyd adeg genedigaeth ac yn fuan wedi genedigaeth.

  Mae manylion llawn pob eitem ddata sydd ar gael yn y set ddata Dangosyddion Mamolaeth a’r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol ar gael yng Ngeiriadur Data GIG Cymru.

• Cyfrifo neu gasglu data:

  Mae’r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol yn cynnwys cofnodion ar gyfer pob plentyn sydd wedi’i eni, sy’n preswylio neu sy’n defnyddio gwasanaethau yn eu byrddau iechyd perthnasol. Mae hyn yn golygu bod y gronfa ddata yn cynnwys rhywfaint o wybodaeth ar gyfer rhai plant nad ydynt yn preswylio yng Nghymru ar hyn o bryd. Fodd bynnag, oni nodir yn wahanol, mae’r holl ystadegau a gynhyrchir o ddata o’r gronfa ddata hon yn cael eu hidlo i gynnwys dim ond y plant hynny sydd wedi’u geni yng Nghymru.

  Mae data ar fwydo ar y fron adeg genedigaeth, yn 10 diwrnod, yn 6 wythnos ac yn 6 mis oed yn cyfeirio at yr amser lle digwyddodd hynny, yn hytrach na phryd y cafodd y plentyn ei eni.

  Mae’r canrannau yn adlewyrchu cyfanswm y cofnodion lle nodwyd statws bwydo ar y fron.

  Mae cyfanswm nifer y cofnodion ar gyfer cyfrifiadau canran ym mhob pwynt fel a ganlyn:

  • nifer y menywod a fydd yn rhoi genedigaeth ar gyfer ‘Bwriad i fwydo ar y fron’
  • pob genedigaeth fyw ar gyfer ‘genedigaeth’
  • y babanod sy’n cyrraedd yr oedran cyfeirio ar gyfer pob pwynt oedran arall.

  Mae’r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol yn cofnodi genedigaethau byw a marw-enedigaethau. Fodd bynnag, dim ond at enedigaethau byw y mae’r dadansoddiad hwn yn cyfeirio.

• Ansawdd ystadegol:

  Mae’r Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol yn gronfa ddata fyw, sy’n golygu y gall byrddau iechyd wneud newidiadau i ddata ar gyfer unrhyw gyfnod. Ar gyfer yr ystadegau yn y datganiad hwn, mae Iechyd a Gofal Digidol Cymru yn cymryd dyfyniadau data o un pwynt penodol mewn amser, ar gyfer y flwyddyn galendr ddiweddaraf. Ni fydd Llywodraeth Cymru yn gwneud newidiadau i ddata hanesyddol oni bai y caiff gwallau eu canfod.

  Mae data bwydo ar y fron ar bob pwynt mewn amser yn destun materion o ran ansawdd y data gan fod gan rai mamau a babanod gofnodion anghyflawn.

  Cesglir data bwydo ar y fron yn 10 diwrnod, yn 6 wythnos ac yn 6 mis oed pan fydd gan y plant apwyntiadau ag ymwelydd iechyd a meddyg teulu drwy Raglen Plant Iach Cymru. Os na fydd plentyn yn cael cyswllt o’r fath, mae’n bosibl y bydd data’r plentyn o ran bwydo ar y fron ar goll ar gyfer y pwynt cyswllt hwnnw. Nid oes gan bob cofnod yn y Gronfa Ddata Genedlaethol ar Iechyd Plant Cymunedol gofnodion cyflawn ar gyfer statws bwydo ar y fron.

  Mae’r gyfradd gyflawnrwydd yn gostwng gydag oedran y babi ac yn 2024, roedd fel a ganlyn:

  • 98% ar gyfer bwriad i fwydo ar y fron
  • 92% ar adeg genedigaeth
  • 88% yn 10 diwrnod
  • 79% yn chwe wythnos
  • 78% yn 6 mis.

  Gellir dod o hyd i dabl cyflawnrwydd ar gyfer yr holl eitemau data a ddefnyddir yn y datganiad hwn o’r ddwy ffynhonnell ddata yn yr adroddiad ansawdd.

  O 1 Ebrill 2019 ymlaen, symudodd darpariaeth y gwasanaeth iechyd ar gyfer preswylwyr awdurdod lleol Pen-y-bont ar Ogwr o Fwrdd Iechyd Abertawe Bro Morgannwg i Fwrdd Iechyd Cwm Taf. Newidiodd enwau’r byrddau iechyd i Fwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg a Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe. Mae data ar gyfer Bwrdd Iechyd Abertawe Bro Morgannwg a Bwrdd Iechyd Cwm Taf ar gael ar gyfer blynyddoedd blaenorol yn y tabl hwn.

  Mae gwybodaeth fanylach am y ffynonellau data a’r dadansoddiadau yn y datganiad ystadegol hwn ar gael yn yr adroddiad ansawdd.

• Adroddiadau cysylltiedig:
  • Data bwydo ar y fron
  • Data bwydo ar y fron: adroddiad ansawdd
  • Ystadegau mamolaeth a genedigaethau

Cyhoeddwyd gan

• Sefydliad: Llywodraeth Cymru
• E-bost cysylltu: ystadegau.iechyd@llyw.cymru