Anheddau sydd wedi'u heithrio rhag treth gyngor yn ôl awdurdod lleol a dosbarth
Disgwylir y diweddariad nesaf:Ionawr 2027
Diweddariadau
- 22ain Ionawr 2026
Data wedi'i ychwanegu ar gyfer y flwyddyn ariannol 2026 i 2027.
- 16eg Hydref 2025
- Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.
Prif wybodaeth
- Dynodiad
- Ystadegau swyddogol achrededig
- Darparwr data
- Awdurdodau Lleol
- Ffynhonnell y data
- Casgliad data am anheddau'r dreth gyngor (CT1)
- Cyfnod amser dan sylw
- Ebrill 1996 i Mawrth 2027
Trosolwg
- Crynodeb o’r set ddata a newidynnau
Mae Llywodraeth Cymru yn cynnal arolwg o anheddau'r dreth gyngor (ffurflen CT1). Mae data ar gael ynglyn â nifer yr anheddau sy'n gymwys ar gyfer y dreth gyngor ym mhob awdurdod lleol yn y flwyddyn ariannol nesaf, wedi'u dadansoddi fesul band y dreth gyngor, gan gynnwys nifer yr adeiladau sy'n gymwys ar gyfer gostyngiadau ac eithriadau'r dreth gyngor.
Mae'r data yn cwmpasu Cymru ar gyfer pob blwyddyn ers 1996-7. Mae data ar gyfer blynyddoedd cynharach ar gael gan is-adran Gwasanaethau Gwybodaeth a Dadansoddi Llywodraeth Cymru ar gyfer hen ddosbarthau Cymru, a ad-drefnwyd ar 1 Ebrill 1996.
Mae'r arolwg wedi ei gynnal bob mis Hydref a mis Rhagfyr ers 1993-94. Mae canlyniadau ar gael yn gynnar ym mis Ionawr, tua thri mis cyn dechrau'r flwyddyn ariannol gyfeirio.
Mathau o esemptiad
A - Addasiadau newydd ac adeileddol
Annedd wag lle mae gwaith atgyweirio mawr yn ofynnol, ar y gweill, neu wedi'i gwblhau i'w gwneud yn gyfanheddol (mae ""gwaith atgyweirio mawr"" yn cynnwys gwaith atgyweirio adeileddol), neu lle mae addasiad adeileddol ar y gweill, neu wedi'i gwblhau. Nid yw'r eithriad yn berthnasol am fwy na: chyfnod parhaus o 12 mis, neu gyfnod sy'n dechrau ar y diwrnod y daeth yn wag, ac yn diweddu chwe mis ar ôl diwrnod cwblhau'r gwaith dan sylw i raddau helaeth, pa un bynnag yw'r byrraf.
B - Annedd gwag sy’n eiddo i elusen
Annedd sy'n eiddo i fudiad elusennol, a ddefnyddiwyd ddiwethaf at ddibenion y mudiad ac sydd wedi bod yn wag ers llai na chwe mis, gan ddiystyru unrhyw un cyfnod o lai na chwe wythnos pan gafodd ei ddefnyddio.
C - Gwag ac heb ei ddodrefnu
Annedd sydd wedi bod yn wag am gyfnod parhaus o lai na 6 mis. Byddai annedd newydd yn y categori hwn ar ôl cyflwyno hysbysiad cwblhau.
D - Person cymwys yn y ddalfa
Annedd sy'n wag oherwydd bod y perchennog/tenant yn y carchar ac ati, ac mai'r eiddo fyddai unig neu brif breswylfa'r unigolyn pe na bai yn y ddalfa. Fodd bynnag, ar yr amod mai'r annedd oedd unig neu brif breswylfa flaenorol yr unigolyn, byddai'r eithriad yn dal i fod mewn grym pe bai'r unigolyn wedi bod yn unigolyn absennol perthnasol am y cyfnod cyfan.
E - Cleifion mewn ysbyty neu gartref gofal
Annedd wag a oedd yn unig neu'n brif breswylfa'r perchennog neu'r tenant a bod yr unigolyn hwnnw'n glaf mewn ysbyty'r GIG neu ysbyty milwrol neu'n glaf mewn hostel, cartref nyrsio, cartref nyrsio iechyd meddwl neu gartref gofal preswyl yng Nghymru, Lloegr neu'r Alban. Bydd y categori hwn yn dal i fod mewn grym cyn belled â bod yr unigolyn yn parhau i fod yn unigolyn absennol perthnasol.
F - Yr eiddo yn wag yn dilyn marwolaeth
Annedd wag sydd wedi bod yn wag ers dyddiad marwolaeth lle mae'r unig unigolyn sy'n gymwys ar gyfer yr annedd yn gymwys oherwydd ei fod yn ysgutor neu'n weinyddwr ac nad oes unigolyn cymwys arall mewn unrhyw gategori arall. Bydd y dosbarth hwn yn berthnasol am hyd at 6 mis, a dim mwy na 6 mis, ar ôl rhoi grant profiant neu lythyrau gweinyddu a diystyrir unrhyw un cyfnod o lai na chwe wythnos pan nad oedd yn wag.
G - Eiddo na ellir ei feddiannu
Annedd wag lle mae preswylio wedi'i wahardd gan y gyfraith neu sy'n cael ei gadw'n wag gan gamau a gymerwyd o dan Ddeddf Seneddol gyda golwg ar wahardd preswylio yn yr annedd neu ar gaffael yr annedd.
H - Anheddau clerigwyr
Annedd sy'n cael ei chadw'n wag er mwyn iddi fod ar gael i weinidog o unrhyw enwad crefyddol i'w defnyddio fel preswylfa i gyflawni ei ddyletswyddau ohoni.
I - Derbyn gofal
Annedd wag a oedd yn unig neu'n brif breswylfa'r perchennog neu'r tenant ond bod yr unigolyn hwnnw nawr yn preswylio mewn lle, nad yw'n ysbyty nac yn gartref, at ddiben derbyn gofal ac ati a bod yr unigolyn wedi bod yn unigolyn absennol perthnasol am y cyfnod cyfan.
J - Darparu gofal
Annedd wag a oedd yn unig neu'n brif breswylfa'r perchennog neu'r tenant ond bod yr unigolyn hwnnw nawr mewn lle arall yn darparu gofal personol i unigolyn arall a bod yr unigolyn cymwys wedi bod yn unigolyn absennol perthnasol am y cyfnod cyfan.
K - Yr annedd wedi ei adael yn wag gan fyfyrwyr
Annedd wag a ddefnyddiwyd ddiwethaf gan fyfyriwr/fyfyrwyr fel unig neu brif breswylfa a bod pob unigolyn cymwys yn fyfyriwr a naill ai wedi bod yn fyfyriwr am y cyfnod cyfan ers i'r annedd fod yn unig neu brif breswylfa ddiwethaf iddo/iddi, neu wedi dod yn fyfyriwr o fewn 6 wythnos ar ôl hynny.
L - Ailfeddiannau
Annedd wag sydd wedi'i hadfeddiannu gan y morgeisai o dan delerau'r morgais.
M - Neuaddau preswyl
Annedd sy'n neuadd breswyl a ddarperir yn bennaf fel llety i fyfyrwyr ac sydd naill ai'n eiddo i brifysgol neu sefydliad tebyg (gweler O.S. 1992/548) neu gorff elusennol, neu'n cael ei rheoli gan sefydliad o'r fath, neu fod yr annedd yn destun cytundeb lle y gall y sefydliad enwebu'r rhan fwyaf o breswylwyr y llety.
N - Anheddau wedi’u meddiannu gan fyfyrwyr yn unig
Annedd sy'n cael ei defnyddio gan y canlynol yn unig: myfyrwyr dros 18 oed; a/neu briod neu ddibynnydd myfyriwr nad yw'n Ddinesydd Prydeinig ac sydd wedi'i wahardd rhag cael cyflogaeth neu hawlio budd-daliadau; a/neu bobl o dan 20 oed sy'n astudio cwrs addysg cymwys neu gwrs addysg llawnamser, fel unig neu brif breswylfa neu fel llety yn ystod y tymor.
O - Eiddo’r weinyddiaeth amddiffyn
Annedd sy'n eiddo i'r Ysgrifennydd Gwladol dros Amddiffyn ac a gedwir fel llety i'r lluoedd arfog, ac eithrio llety i luoedd sy'n ymweld.
P - Llety i luoedd arfog ar ymweliad
Annedd lle y mae o leiaf un unigolyn a fyddai'n gorfod talu'r dreth gyngor ar gyfer yr annedd yn aelod, neu'n ddibynnydd i aelod, o lu sy'n ymweld o dan Ran I o Ddeddf Lluoedd sy'n Ymweld 1952.
Q - Anheddau gwag o ganlyniad i fethdaliad
Annedd wag lle y mae'r unigolyn a fyddai'n gorfod talu'r dreth gyngor yn ymddiriedolwr mewn methdaliad.
R - Lleoliadau carafan ac angorau
Annedd sy'n llain heb garafán arno neu'n angorfa heb gwch ynddo.
S - O dan 18 oed
Annedd ag unigolyn/unigolion dan 18 oed yn unig yn byw ynddi.
T - Anecs sydd heb ei feddiannu
Annedd wag sy'n rhan o annedd arall, e.e. llety rhandy, nad oes modd ei gosod heb dorri rheolau cynllunio.
U - Person sydd â nam meddyliol difrifol
Annedd ag unigolyn/unigolion â nam meddyliol difrifol yn unig yn byw ynddi, neu ag unigolyn/unigolion â nam meddyliol difrifol ynghyd â myfyrwyr yn unig yn byw ynddi.
V - Llysgenhadon (o 1/4/97 ymlaen yn unig)
Annedd lle y mae o leiaf un unigolyn a fyddai'n gorfod talu'r dreth gyngor ar gyfer yr annedd yn ddiplomydd, yn unigolyn a fyddai'n elwa o freinryddid diplomyddol ac aelodau penodol o'u haelwyd. Ni chaiff yr unigolyn hwn fod yn Ddinesydd nac yn ddeiliad Prydeinig, sy'n byw'n barhaol yn y Deyrnas Unedig; ac ni chaiff fod ag unrhyw unig neu brif breswylfa arall yn y DU.
W - Anecs wedi ei feddiannu gan aelod dibynnol o’r teulu
Annedd, sy'n rhan o un eiddo, sy'n cynnwys dwy neu fwy o anheddau lle y mae perthynas dibynnol i breswylydd yr annedd arall yn byw.
X - Pobl sy'n gadael gofal
Annedd sy'n cael ei meddiannu gan un neu ragor o'r rhai sy'n gadael gofal; a lle mae pob preswylydd naill ai'n ymadawr gofal, yn berson perthnasol, neu'n berson â nam meddyliol difrifol.
- Cyfrifo neu gasglu data
Mae'r data y gofynnir amdanynt gan awdurdodau lleol, yn ofynnol o dan ddeddfwriaeth.
- Ansawdd ystadegol
Cesglir y data drwy gyfrwng arolwg 100% felly ni chaiff unrhyw amcangyfrif o'r ffigurau ei gyfrifo, ac o'r herwydd, nid oes unrhyw wall samplu.
- Adroddiadau cysylltiedig
Cyhoeddwyd gan
- Sefydliad
- Llywodraeth Cymru
- E-bost cysylltu
- ystadegau.cyllid@llyw.cymru