Data dangosyddion Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (MALlC) 2025 fesul Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is (AGEHI) ac awdurdod lleol: maes yr amgylchedd ffisegol
Disgwylir y diweddariad nesaf:Ni ddisgwylir i'r set ddata hon gael ei diweddaru, na'i disodli yn y dyfodol
Diweddariadau
- 6ed Chwefror 2026
Newidiadau fformatio bach
- 16eg Rhagfyr 2025
Mae amcangyfrifon dangosyddion awdurdodau lleol wedi'u cynhyrchu lle mae'r data gwreiddiol yn caniatáu i’w hagregu i ddaearyddiaethau uwchben lefel ACEHI.
- 27ain Tachwedd 2025
- 27ain Tachwedd 2025
- 27ain Tachwedd 2025
- Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.
Prif wybodaeth
- Dynodiad
- Ystadegau swyddogol achrededig
- Darparwr data 1
- Cyfoeth Naturiol Cymru
- Ffynhonnell y data 1
- Dim ffynhonnell benodol gan ddarparwr y data
- Darparwr data 2
- Arolwg Ordnans
- Ffynhonnell y data 2
- Dim ffynhonnell benodol gan ddarparwr y data
- Darparwr data 3
- Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig
- Ffynhonnell y data 3
- Dim ffynhonnell benodol gan ddarparwr y data
Trosolwg
- Crynodeb o’r set ddata a newidynnau
Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (MALlC) yw'r mesur swyddogol o amddifadedd cymharol ar gyfer ardaloedd bach yng Nghymru. Mae’n pennu safle pob un o'r 1,917 o Ardaloedd Cynnyrch Ehangach Haen Is (ACEHIau) o'r mwyaf (safle 1) i'r lleiaf (safle 1,917) difreintiedig. Mae'n cyfuno 54 o ddangosyddion wedi'u grwpio o dan 8 maes sydd â'r pwysau canlynol yn y mynegai cyffredinol: Incwm (22%), Cyflogaeth (20%), Iechyd (15%), Addysg (14%), Mynediad at Wasanaethau (10%), Tai (9%), Diogelwch Cymunedol (5%), a'r Amgylchedd Ffisegol (5%).
Mae MALlC yn cynhyrchu safleoedd maes a mynegai cyffredinol i nodi ardaloedd gyda'r crynodiadau uchaf o sawl math o amddifadedd. Mae'r rhan fwyaf o'r gwerthoedd dangosydd, rhai gwerthoedd is-ddangosydd a rhai safleoedd is-faes hefyd yn cael eu cyhoeddi ar StatsCymru. Gweler yr adroddiad canllawiau ac adroddiad technegol MALlC am ragor o wybodaeth.
Mae'r tabl hwn yn cynnwys data ar gyfer y 7 dangosydd sy'n ffurfio'r maes amgylchedd ffisegol.
Mae amcangyfrifon dangosyddion awdurdodau lleol wedi'u cynhyrchu lle mae'r data gwreiddiol yn caniatáu i’w hagregu i ddaearyddiaethau uwchben lefel ACEHI. Lle nad yw hyn yn bosibl ar gyfer dangosydd penodol, bydd cofnodion data awdurdod lleol yn dangos [x] yn y golofn Data.
- Cyfrifo neu gasglu data
Diben y maes hwn yw mesur ffactorau yn yr ardal leol a all effeithio ar lesiant neu ansawdd bywyd y rhai sy’n byw mewn ardal. Mae gan y maes bwysoliad cymharol o 5% yn y mynegai cyffredinol.
Maes yr amgylchedd ffisegol yn cynnwys 7 dangosydd, wedi’u grwpio’n 4 is-faes ac maent wedi’u pwysoli’n gyfartal ynddynt.
Mae’r is-faes ansawdd aer yn cynnwys 3 dangosydd sydd â’r un pwysoliad sy’n mesur y gwerthoedd crynodiad cyfartalog wedi’u pwysoli yn ôl y boblogaeth ar gyfer y llygryddion allweddol:
- nitrogen deuocsid (NO2)
- gronynnau llai na 10 micrometr μm (PM10)
- gronynnau llai na 2.5 micrometr μm (PM2.5) Mae’r data llygryddion yn ymwneud â 2023 ac yn dod o’r Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA).
Mae sgôr yr is-faes perygl llifogydd yn seiliedig ar gyfran yr aelwydydd sy’n wynebu perygl llifogydd o afonydd, y môr neu lifogydd dŵr wyneb, ond nid yw'n cyfrif am amddiffynfeydd rhag llifogydd. Mae’r data yn ymwneud â 2025 ac yn dod o Asesu Perygl Llifogydd yng Nghymru (FRAW), Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC).
Mae’r is-faes mannau gwyrdd yn cynnwys 2 ddangosydd sydd â’r un pwysoliad:
- y dangosydd agosrwydd at fan gwyrdd naturiol hygyrch sy’n mesur cyfran yr aelwydydd ym mhob ardal sydd o fewn 300 metr (taith gerdded o tua 5 munud) i fan gwyrdd naturiol hygyrch. Mae’r data yn ymwneud â 2025 ac yn dod o Arolwg Ordnans a CNC.
- y sgôr ar gyfer mannau gwyrdd amgylchol sy’n mesur pa mor wyrdd yw ardal gan ddefnyddio sgôr Mynegai Llystyfiant â Gwahaniaeth wedi’i Normaleiddio cymedrig cartrefi (NDVI) o fewn clustogfa o 300 metr o amgylch pob annedd breswyl. Mae’r data yn ymwneud â 2024 ac yn dod o ddelweddau lloeren adlewyrchol wyneb 3m gan Planet a broseswyd gan Brifysgol Abertawe
Mae sgôr yr is-faes llygredd sŵn yn seiliedig ar gyfran y boblogaeth sy’n cael ei hamlygu i lygredd sŵn o ffyrdd a rheilffyrdd sy’n fwy na 55 desibel neu’n hafal i hynny. Mae’r data yn ymwneud â 2025 ac yn dod o fapiau sŵn strategol Rownd 4, System Modelu Sŵn, Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA). Mae’r data yn ymwneud â 2021.
- Ansawdd ystadegol
Mae data MALlC 2025 wedi'u cynhyrchu gan ystadegwyr proffesiynol gan ddefnyddio'r data diweddaraf, dulliau dadansoddol trylwyr, a dilysu annibynnol ar bob cam. Mae MALlC 2025 yn adeiladu ar fersiynau blaenorol i sicrhau cywirdeb a dibynadwyedd, gan gyfuno 54 o ddangosyddion o ffynonellau amrywiol (mae rhai, ond nid pob un ohonynt, yn seiliedig ar ffynonellau ystadegau swyddogol) i leihau rhagfarn a chryfhau cadernid. Roedd sicrhau ansawdd yn cynnwys gwiriadau lluosog, atgynhyrchu canlyniadau, ac adolygiad arbenigol gydag arbenigwyr maes ac awdurdodau lleol.
Mae cyfrifiadau’r dangosyddion yn seiliedig ar ystod o ffynonellau swyddogol yn bennaf, gyda rhai elfennau wedi’u hamcangyfrif drwy fodelu.
Mae’r dangosydd Perygl Llifogydd yn ystyried cyfran yr aelwydydd sydd mewn perygl o lifogydd o afonydd, y môr a llifogydd dŵr wyneb. Mae’r risg yn seiliedig ar amlder rhagweledig, yn hytrach na lefel y difrod a achosir gan y llifogydd, ac nid yw’n cyfrif am amddiffynfeydd rhag llifogydd.
- Talgrynnu wedi'i wneud
Pob dangosydd wedi’i grynhoi i 1 pwynt degol
- Adroddiadau cysylltiedig
Cyhoeddwyd gan
- Sefydliad
- Llywodraeth Cymru
- E-bost cysylltu
- ystadegau.cynhwysiant@llyw.cymru