Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth - Gallu darllen, ysgrifennu a deall Cymraeg llafar n ôl oedran, rhyw a blwyddyn

Hidlwyr

Sgiliau Cymraeg
3 o 3 wedi'u dewis
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Sgiliau CymraegDewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Sgiliau Cymraeg
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Oedran
8 o 8 wedi'u dewis
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar gyfer OedranDewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Oedran
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar y lefel hon ar gyfer OedranDewiswch yr holl werthoedd ar y lefel hon ar gyfer Oedran
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Rhyw
3 o 3 wedi'u dewis
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar gyfer RhywDewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Rhyw
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar y lefel hon ar gyfer RhywDewiswch yr holl werthoedd ar y lefel hon ar gyfer Rhyw
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Blwyddyn
86 o 86 wedi'u dewis
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar gyfer BlwyddynDewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Blwyddyn
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Disgrifiad o’r data

Mae hyn yn nodi beth mae gwerth data yn ei gynrychioli

2 o 2 wedi'u dewis
Dad-ddewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Disgrifiad o’r dataDewiswch yr holl werthoedd ar gyfer Disgrifiad o’r data
Nid oes gwerthoedd yn cyfateb â'ch chwiliad
Crynodeb o newidynnau a gwerthoedd a ddewiswyd
NewidynGwelededdGwerthoedd a ddewiswydGweithred
Sgiliau CymraegWedi'i ddangos yn y tablPob un o'r 3 gwerthNewid gwerthoedd
OedranWedi'i ddangos yn y tablPob un o'r 8 gwerthNewid gwerthoedd
RhywWedi'i ddangos yn y tablPob un o'r 3 gwerthNewid gwerthoedd
BlwyddynWedi'i ddangos yn y tablPob un o'r 86 gwerthNewid gwerthoedd
Disgrifiad o’r dataWedi'i ddangos yn y tablPob un o'r 2 gwerthNewid gwerthoedd
Creu eich tabl eich hun

Tabl

Lawrlwytho'r tabl hwn

Defnyddir Llawfer safonol yn y tabl hwn: [u] = dibynadwyedd isel.

Gwerthoedd dataDisgrifiad o’r dataSgiliau CymraegOedranRhywBlwyddyn
726,200NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2004
25.6CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2004
727,200NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2005
25.7CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2005
721,900NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2005
25.5CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2005
722,800NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2005
25.5CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2005
710,500NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2005
25.0CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2005
711,700NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2006
25.0CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2006
713,700NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2006
25.0CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2006
712,300NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2006
25.0CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2006
711,600NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2006
24.9CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2006
704,100NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2007
24.6CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Mawrth 2007
696,400NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2007
24.3CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Mehefin 2007
693,400NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2007
24.2CanranDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm30ain Medi 2007
689,500NiferDarllen CymraegCyfanswmCyfanswm31ain Rhagfyr 2007
Yn dangos 1 i 25 o 12,384 rhes
Page 1 of 496

Dewiswch beth i'w lawrlwytho

Dewiswch fformat lawrlwytho

Dewiswch fformat rhifau

Mae hyn yn cynnwys talgrynnu i leoedd degol a chomas er mwyn gwahanu miloedd

Dewiswch a ddylid cynnwys codau cyfeirio a hierarchiaethau

  • Mae codau cyfeirio yn ddynodwyr unigryw ar gyfer gwerthoedd newidyn penodol, fel ardaloedd daearyddol
  • Mae hierarchiaethau'n dangos sut mae gwerthoedd newidyn yn cael eu grwpio gyda'i gilydd, fel pa ardaloedd daearyddol sydd ym mha ardaloedd daearyddol mwy
  • Os oes gan y tabl presennol newidynnau cudd, ni allwch ei lawrlwytho gyda chodau cyfeirio a hierarchiaethau
Bydd y rhain yn cael eu cynnwys fel colofnau ychwanegol yn y tabl a lawrlwythwyd

Dewiswch iaith

Metadata

Ni chaiff y metadata ar gyfer y set ddata hon ei gynnwys pan fyddwch yn lawrlwytho'r data. Gallwch lawrlwytho hwn ar wahân. Mae hyn yn cynnwys yr holl wybodaeth o dab 'Am y set ddata hon'.

Lawrlwytho metadata

Disgwylir y diweddariad nesaf:Ionawr 2026

Diweddariadau

24ain Gorffennaf 2026

Wedi'i ddiweddaru i gynnwys y chwarter diweddaraf.

22ain Ebrill 2026

Wedi'i ddiweddaru i gynnwys y chwarter diweddaraf. Mae'r diweddariad hwn yn cynnwys man newidiadau i ddisgrifiadau y cyfnodau amser o fewn y set ddata (gweler y metadata am fanylion).

21ain Ionawr 2026

Wedi'i ddiweddaru i gynnwys chwarter newydd.

9fed Hydref 2025
25ain Medi 2025
25ain Medi 2025
Set ddata a gyhoeddwyd gyntaf.

Prif wybodaeth

Dynodiad
Ystadegau swyddogol
Darparwr data
Y Swyddfa Ystadegau Gwladol (y SYG)
Ffynhonnell y data
Arolwg Blynyddol o’r Boblogaeth (APS)
Cyfnod amser dan sylw
Rhagfyr 2004 i Mawrth 2026
ID y set ddata
1c0792e0-8dd5-436b-9333-1c7a38005b97

Trosolwg

Crynodeb o’r set ddata a newidynnau

Mae'r set ddata hon yn dangos faint o bobl 3 oed neu'n hŷn sy'n dweud eu bod yn gallu darllen, ysgrifennu a deall Cymraeg llafar. Mae'r ffigurau ar gyfer dyddiad gorffen pob blwyddyn.

Mae'r wybodaeth wedi'i rhannu yn ôl:

  • Grŵp oedran – yr ystod oedran y mae pobl yn perthyn iddo.
  • Rhyw – p'un a yw'r bobl yn ddynion neu'n ferched.
  • Blwyddyn sy'n dod i ben – y cyfnod y mae'r amcangyfrif yn ymwneud ag o (er enghraifft, blwyddyn sy'n dod i ben 31 Mawrth 2023).
  • Mesur – amcangyfrif o nifer neu ganran y bobl 3 oed neu'n hŷn sy'n dweud eu bod yn gallu darllen, ysgrifennu a deall Cymraeg llafar.

Gallwch ddefnyddio'r set ddata hon i weld sut mae sgiliau iaith Gymraeg yn wahanol rhwng grwpiau oedran, rhwng dynion a merched, a sut mae'n newid dros amser.

Cyfrifo neu gasglu data

Daw'r data o'r Arolwg Poblogaeth Blynyddol (APS), sy'n set ddata flynyddol sy'n deillio o Arolwg o'r Llafurlu (LFS) a gynhaliwyd gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS). Mae data ar lefel awdurdod lleol wedi bod ar gael ers 2001, pan gyflwynwyd sampl uwch (tua 350% yn fwy na'r arolwg safonol).

Ers 2004, mae'r APS wedi cael ei gynhyrchu fel data flynyddol treigl, gyda phob cyfartaledd blynyddol treigl yn cwmpasu cyfnod o 12 mis ac yn cael ei ddiweddaru bob tri mis. Mae hyn yn darparu data mwy amserol tra'n gorgyffwrdd cyfnodau o naw mis. Mae'r set ddata dreigl yn cael hwb gan ymatebwyr sampledig ychwanegol i wella cadernid amcangyfrifon, yn enwedig ar gyfer daearyddiaeth ar lefel leol.

Ar gyfer y blynyddoedd 2001–2003, cymhwysir pwysau Cymreig-benodol i adlewyrchu ffigurau poblogaeth awdurdodau lleol yn well.

Yng nghanol mis Mawrth 2020, newidiodd cyfweliadau APS o wyneb yn wyneb i'r ffôn oherwydd pandemig COVID-19. Mae'r ONS yn monitro'r effaith ac yn ail-bwysoli'r data yn unol â hynny. Ailgyflwynwyd cyfweliadau wyneb yn wyneb yn hydref 2023. Awgrymodd cymharu cyfweliadau wyneb yn wyneb cyn 2020 â chyfweliadau ffôn gynnydd bach yn nifer yr ymatebwyr sy'n adrodd gallu siarad Cymraeg, felly cynghorir bod yn ofalus wrth ddehongli tueddiadau ar draws y cyfnod hwn.

Mae'r arolwg yn casglu gwybodaeth am allu'r boblogaeth i siarad Cymraeg. Gofynnir i ymatebwyr 3 oed neu'n hŷn a ydynt yn gallu siarad Cymraeg, ac mae'r amcangyfrifon yn cael eu cyflwyno fel cyfrif neu ganrannau o siaradwyr Cymraeg.

Defnyddir dulliau dadansoddi a phwysoli safonol i sicrhau bod yr amcangyfrifon yn gynrychioliadol o'r boblogaeth.

Ansawdd ystadegol

Arferai’r amcangyfrifon hyn fod yn ystadegau swyddogol achrededig. Oherwydd gostyngiad mewn maint sampl yn yr Arolwg Poblogaeth Blynyddol (APS) yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ac oherwydd nad yw'r arolwg wedi'i ailbwysoli i'r amcangyfrifon poblogaeth diweddaraf, mae'r achrediad hwn wedi'i atal dros dro. Mae'r amcangyfrifon bellach wedi'u dynodi fel ystadegau swyddogol.

Mae'r ystadegau yn parhau i fod yn addas i'w defnyddio, ond dylai defnyddwyr nodi bod mwy o ansicrwydd, yn enwedig ar gyfer ardaloedd daearyddol llai neu is-grwpiau poblogaeth, lle mae amcangyfrifon yn llai dibynadwy. Dylid ystyried tueddiadau ochr yn ochr â ffynonellau gwybodaeth eraill am siaradwyr Cymraeg, megis Arolwg Cenedlaethol Cymru. Mae Llywodraeth Cymru o'r farn mai'r cyfrifiad o'r boblogaeth yw'r ffynhonnell allweddol ar gyfer mesur nifer y siaradwyr Cymraeg yng Nghymru.

Mae'r holl ddata APS yn seiliedig ar samplau, sy'n golygu bod y canlyniadau yn amcangyfrifon yn hytrach na chyfrif union. Mae gwir werth unrhyw fesur yn gorwedd o fewn ystod o amgylch yr amcangyfrif, gydag amrywioldeb yn cynyddu wrth i ddata ddod yn fwy manwl. Er enghraifft, mae amcangyfrifon ar lefel awdurdod lleol yn destun mwy o ansicrwydd nag amcangyfrifon ar lefel genedlaethol.

Mae ymatebion APS yn cael eu pwysoli i amcanestyniadau poblogaeth swyddogol. I ddechrau, roedd data 2020 yn seiliedig ar amcanestyniadau poblogaeth 2018, nad oeddent yn cyfrif am newidiadau o'r pandemig COVID-19. Ym mis Medi 2021, cafodd data'r APS eu hailbwysoli gan ddefnyddio amcangyfrifon poblogaeth wedi'u diweddaru sy'n deillio o Wybodaeth Amser Real (RTI) Refeniw a Thollau EM (HMRC), gan wella cywirdeb ar gyfer cyfraddau a lefelau cyffredinol.

Mae'r newidiadau hyn yn lleihau tuedd ystadegol posibl mewn agregau lefel uwch, ond efallai y bydd rhai dadansoddiadau llai yn dal i gael eu heffeithio oherwydd llai o faint sampl yn ystod y pandemig, gan arwain at amrywiad mwy eithafol mewn amcangyfrifon.

Talgrynnu wedi'i wneud

Mae'r ffigurau wedi'u talgrynnu i'r 100 agosaf ac felly mae'n bosibl y bydd rhai mân anghysondebau ymddangosiadol rhwng swm yr eitemau sy'n rhan ohonynt a'r cyfansymiau fel y'u dangosir.

Adroddiadau cysylltiedig

Cyhoeddwyd gan

Sefydliad
Llywodraeth Cymru
E-bost cysylltu
dataiaithgymraeg@llyw.cymru